Giao mùa: người cao tuổi viêm phổi có thể không sốt
Đăng ngày
Ban biên tập quanlyphongmach.com · Chịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp · Chính sách biên tập
Báo Sức khỏe & Đời sống nhắc: người cao tuổi giao mùa dễ viêm phổi, cúm, đợt cấp COPD và hen, triệu chứng có thể chỉ là mệt, ăn kém, lú lẫn. Phòng khám nên sàng lọc ra sao.
Tuần này, Báo Sức khỏe & Đời sống (07/11/2026) đăng bài hướng dẫn phòng bệnh hô hấp cho người cao tuổi khi giao mùa. Điểm đáng chú ý với phòng khám là chi tiết triệu chứng: viêm phổi và cúm ở người lớn tuổi thường không sốt rõ, mà biểu hiện bằng mệt mỏi, ăn kém, lú lẫn hoặc thở nhanh. Nguồn: bài trên suckhoedoisong.vn.
Thông tin chính trong bài
- Thời tiết giao mùa thay đổi thất thường về nhiệt độ và độ ẩm. Ở người cao tuổi, miễn dịch suy giảm, niêm mạc và phản xạ ho yếu đi, khả năng đào thải tác nhân gây bệnh giảm.
- Nhóm nguy cơ cao: người có tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc bệnh phổi mạn tính. Nhiễm trùng hô hấp dễ làm bệnh nền nặng thêm và tăng nguy cơ nhập viện.
- Bệnh thường gặp: cảm lạnh và cúm; viêm phế quản và viêm phổi; đợt cấp hen phế quản và COPD.
- Dấu hiệu cần đi khám ngay: thở nhanh, khó thở tăng dần, đau ngực, tím môi, lú lẫn hoặc lơ mơ, ăn uống và sinh hoạt sút kém.
- Khuyến cáo phòng bệnh: giữ ấm cổ, ngực, bàn chân; rửa tay; đeo khẩu trang nơi đông người; tiêm vắc xin cúm hằng năm và phế cầu theo khuyến cáo; không tự ý dùng kháng sinh, thuốc ho hoặc thuốc cúm khi chưa có chỉ dẫn của bác sĩ.
Bài không đưa ra số liệu thống kê về số ca, nên đây là khuyến cáo theo mùa, không phải thông báo về một ổ dịch.
Điều này có nghĩa gì với phòng khám
Khách cao tuổi vào phòng khám vì "mệt, không ăn được, hơi lú" có thể bị xếp vào nhóm nhẹ nếu đo nhiệt độ bình thường. Quy trình tiếp đón nên không dựa vào sốt để quyết định mức ưu tiên.
Ảnh: Stefan Bellini, CC0, Wikimedia Commons
Gợi ý sàng lọc nhanh tại quầy tiếp đón và phòng khám (đây là gợi ý vận hành, quyết định chuyên môn thuộc bác sĩ):
- Hỏi thêm ba câu cho người từ 60 tuổi: có thấy mệt hơn bình thường không, ăn uống có giảm không, có người nhà thấy lú lẫn không.
- Đếm nhịp thở và đo SpO2 cho người có triệu chứng hô hấp, ghi vào hồ sơ trước khi vào gặp bác sĩ.
- Đánh dấu bệnh nhân có bệnh nền tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi mạn để ưu tiên lượt khám.
- Có chỗ ngồi tách riêng hoặc khẩu trang cho người đang ho. Với phòng khám nhỏ, chỉ cần bố trí ghế cách xa quầy trẻ em.
- Chuẩn bị tư vấn vắc xin cúm và phế cầu nếu phòng khám có tiêm chủng hoặc có đối tác tiêm chủng. Nhắc rằng tiêm chủng phải thực hiện ở cơ sở đủ điều kiện.
- Không bán kháng sinh hay thuốc ho khi chưa có đơn của bác sĩ. Theo dõi thêm quy định kê đơn điện tử.
Chuẩn bị cho cả mùa
- Kiểm tra tồn kho các thuốc hô hấp thông dụng và hạn dùng. Xem quản lý kho thuốc theo FEFO.
- Với người cao tuổi có bệnh mạn tính, đặt lịch tái khám thay vì chờ họ quay lại khi nặng. Bài hẹn tái khám có các bước cụ thể.
- Đọc thêm hướng dẫn mùa cúm: cúm mùa và khuyến cáo của Cục Phòng bệnh.
- Từ 01/7/2026 Luật Phòng bệnh có hiệu lực, nghĩa vụ báo cáo bệnh truyền nhiễm của cơ sở khám chữa bệnh theo luật mới. Xem tóm tắt Luật Phòng bệnh.
Khi hồ sơ khám ghi sẵn bệnh nền, thuốc đang dùng và lịch hẹn, lễ tân và điều dưỡng nhìn thấy ngay ai thuộc nhóm nguy cơ. Phần mềm quản lý phòng khám như quanlyphongmach lưu hồ sơ khám và lịch hẹn để làm việc này, nhưng đánh giá lâm sàng luôn là của bác sĩ.
Bài này chỉ tổng hợp thông tin truyền thông y tế cho chủ phòng khám, không phải tư vấn y khoa.
Nguồn
Ảnh bìa: pasja1000 (Pixabay), CC0, Wikimedia Commons