Luật 114/2025/QH15
Luật Phòng bệnh 114/2025/QH15: nghĩa vụ của phòng khám
Đăng ngày
Ban biên tập quanlyphongmach.com · Chịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp · Chính sách biên tập · Cập nhật ngày
- Số hiệu
- 114/2025/QH15
- Loại văn bản
- Luật
- Cơ quan ban hành
- Quốc hội
- Ngày ban hành
- 10/12/2025
- Ngày hiệu lực
- 01/07/2026
- Tình trạng
- Còn hiệu lực
Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2026, thay Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007. Những điều khoản liên quan trực tiếp đến phòng khám tư nhân.
Tóm tắt
Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 do Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Luật điều chỉnh phòng, chống bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và các điều kiện bảo đảm. Từ ngày luật có hiệu lực, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm số 03/2007/QH12 (đã sửa đổi năm 2008 và 2018) hết hiệu lực.
Luật có 46 điều. Phần lớn là quy định cho cơ quan nhà nước, nhưng một số điều đặt nghĩa vụ trực tiếp lên cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, trong đó có phòng khám tư nhân. Bài này chỉ rút ra những điều đó, dựa trên bản toàn văn đăng trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
Thông tin văn bản
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Số hiệu | 114/2025/QH15 |
| Loại văn bản | Luật |
| Cơ quan ban hành | Quốc hội |
| Thông qua | 10/12/2025 (Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV) |
| Người ký | Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn |
| Hiệu lực | 01/7/2026 |
| Văn bản hết hiệu lực | Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 03/2007/QH12 |
| Tình trạng | Còn hiệu lực |
Phạm vi áp dụng
Theo Điều 1, luật áp dụng với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tại Việt Nam. Phòng khám tư nhân nằm trong phạm vi này khi tham gia khám, phát hiện, báo cáo bệnh truyền nhiễm và khi thực hiện các dịch vụ liên quan đến phòng bệnh như tiêm chủng, xét nghiệm, khám sức khỏe.
Những điểm chính phòng khám cần biết
1. Trách nhiệm của cơ sở y tế khi có bệnh truyền nhiễm (Điều 17)
Khoản 3 Điều 17 giao cho cơ sở y tế, nhân viên y tế có thẩm quyền, trong đó có:
- Tổ chức thực hiện cách ly y tế theo quy định.
- Vệ sinh, khử khuẩn môi trường và xử lý chất thải tại cơ sở.
- Thông tin, báo cáo đầy đủ, chính xác, kịp thời về bệnh truyền nhiễm và dịch bệnh cho cơ quan có thẩm quyền cấp trên.
Điều 17 cũng quy định quyền của người bệnh: được bảo đảm quyền riêng tư, được bảo vệ thông tin cá nhân và thông tin sức khỏe liên quan đến bệnh truyền nhiễm, trừ trường hợp luật có quy định khác. Phòng khám phải cân bằng giữa báo cáo theo luật và bảo mật hồ sơ.
2. Giám sát và hệ thống thông tin (Điều 12, 13)
Hệ thống thông tin về phòng bệnh gồm thông tin về bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, tiêm chủng, dinh dưỡng, thương tích, được kết nối và chia sẻ trong cơ sở dữ liệu y tế. Điều 13 liệt kê đối tượng giám sát, bao gồm người mắc, nghi ngờ mắc và người tiếp xúc. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chi tiết chế độ thông tin, báo cáo giám sát. Phần chi tiết này nằm ở Thông tư 15/2026/TT-BYT.
3. Cấp cứu, khám chữa bệnh trong vùng có dịch (Điều 26)
Việc cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh cho người mắc hoặc nghi mắc bệnh truyền nhiễm thực hiện theo pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh. Người tham gia chống dịch và người có nguy cơ phải thực hiện một hoặc một số biện pháp bảo vệ cá nhân như phương tiện bảo hộ, thuốc phòng bệnh, vắc xin. Nhà nước bảo đảm các biện pháp này cho người tham gia chống dịch.
4. Bệnh không lây nhiễm (Điều 30)
Khoản 3 Điều 30 giao cho cơ sở y tế dự phòng và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tổ chức phát hiện sớm, tư vấn, theo dõi và điều trị dự phòng cho người có nguy cơ mắc bệnh không lây nhiễm; tư vấn, quản lý, kiểm soát yếu tố nguy cơ cho người đã mắc. Với phòng khám đa khoa, nội tổng quát, đây là phần có ý nghĩa thực tế nhất: tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính cần được theo dõi lâu dài thay vì chỉ khám từng đợt. Bộ trưởng Bộ Y tế sẽ hướng dẫn chuyên môn.
5. Khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí (Điều 27)
Người dân được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên. Nguồn kinh phí gồm người sử dụng lao động, ngân sách nhà nước, quỹ BHYT, Quỹ phòng bệnh và các nguồn hợp pháp khác. Chính phủ quy định phạm vi, đối tượng, lộ trình và cơ sở tổ chức khám. Luật chưa nói cơ sở nào được tham gia, nên phòng khám tư nhân cần chờ văn bản hướng dẫn của Chính phủ.
6. Các hành vi bị nghiêm cấm (Điều 8)
Có ba điều phòng khám nên đưa vào quy trình nội bộ:
- Cố ý khai báo, thông tin giả mạo, sai lệch về phòng bệnh (khoản 3).
- Không triển khai, triển khai không kịp thời hoặc không đầy đủ các biện pháp phòng bệnh theo quy định (khoản 5).
- Tổ chức tiêm chủng, tổ chức xét nghiệm tại cơ sở không đủ điều kiện (khoản 7); che giấu, cố ý không khai báo ca bệnh truyền nhiễm (khoản 8 điểm c).
Mức xử phạt cụ thể không nằm trong luật này mà nằm ở nghị định xử phạt vi phạm hành chính. Bài này không nêu mức phạt vì chưa đối chiếu với văn bản hiện hành.
7. Tiêm chủng (Điều 22)
Cơ sở tiêm chủng chỉ được tiêm chủng khi đủ điều kiện (khoản 3). Phòng khám đang hoặc định tiêm chủng cần kiểm tra điều kiện theo nghị định hướng dẫn thay vì dựa vào điều kiện của luật cũ.
Checklist cho chủ phòng khám
- Rà quy trình báo cáo bệnh truyền nhiễm: dẫn chiếu văn bản đang dùng đã chuyển sang Luật Phòng bệnh và Thông tư 15/2026/TT-BYT chưa. Bỏ dẫn chiếu tới luật 2007.
- Chỉ định người phụ trách khai báo và người thay thế, ghi giờ phát hiện và giờ báo.
- Kiểm tra quy trình khử khuẩn, xử lý chất thải khu khám hô hấp và phòng cách ly tạm thời.
- Nếu phòng khám tiêm chủng hoặc nhận mẫu xét nghiệm, đối chiếu điều kiện hoạt động với giấy phép. Xem Nghị định 96/2023/NĐ-CP về điều kiện cấp phép.
- Lập danh sách bệnh nhân tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính đang theo dõi và lịch hẹn tái khám, để sẵn sàng khi có hướng dẫn về quản lý bệnh không lây nhiễm.
- Hạn chế người xem hồ sơ ca bệnh truyền nhiễm, vì thông tin sức khỏe là dữ liệu nhạy cảm. Xem Nghị định 356/2025/NĐ-CP.
- Theo dõi văn bản hướng dẫn mới của Bộ Y tế và Chính phủ. Luật giao nhiều nội dung cho văn bản dưới luật.
Hồ sơ khám được lưu đầy đủ, tra cứu nhanh theo bệnh nhân và theo ngày giúp báo cáo ca bệnh dễ hơn nhiều. Phần mềm quản lý phòng khám như quanlyphongmach lưu hồ sơ khám và lịch hẹn, còn việc gửi báo cáo lên hệ thống của cơ quan y tế vẫn do phòng khám thực hiện.
Hiệu lực và văn bản liên quan
- Hiệu lực từ 01/7/2026. Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 03/2007/QH12 hết hiệu lực cùng ngày.
- Điều 44 sửa đổi, bổ sung một số luật liên quan, trong đó có Luật Dược (thay cụm "công bố dịch" bằng "thông tin dịch bệnh").
- Văn bản hướng dẫn: Thông tư 15/2026/TT-BYT; Thủ tướng đã ban hành Quyết định 130/QĐ-TTg ngày 19/01/2026 về kế hoạch triển khai thi hành luật (theo tổng hợp từ báo chí pháp luật, chưa đối chiếu bản gốc).
- Nền tảng chung về hành nghề: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15.
Nguồn
- Văn bản gốc trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật: vbpl.vn
- Toàn văn Luật số 114/2025/QH15 trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ (datafiles.chinhphu.vn).
- Bản đăng trên luatvietnam.vn để tra cứu thêm.
Nội dung trên chỉ là tóm tắt phục vụ tham khảo, không thay thế văn bản gốc và tư vấn pháp lý.
Ảnh bìa: Grayswoodsurrey, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons (Nhà Quốc hội, Hà Nội)