Chó dại cắn 9 người ở Vĩnh Long: phòng khám xử trí vết cắn
Đăng ngày
Ban biên tập quanlyphongmach.com · Chịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp · Chính sách biên tập
Một con chó cắn 9 người ở xã Giao Long, Vĩnh Long rồi chết, xét nghiệm có virus dại. Khuyến cáo của WHO và những việc phòng khám nên làm khi có người đến với vết cắn.
Ngày 09/11/2026, Báo Sức khỏe & Đời sống đưa tin một con chó thả rông ở xã Giao Long, tỉnh Vĩnh Long cắn 9 người rồi chết, xét nghiệm phát hiện virus dại. Người bị cắn thường chạy tới cơ sở gần nhất, và nhiều khi đó là một phòng khám tư. Bài này tóm tắt khuyến cáo của WHO và những việc phòng khám nên thống nhất trước khi có ca đầu tiên.
Nguồn tin chúng tôi đọc được không nêu cách xử lý của y tế địa phương, nên phần khuyến cáo dưới đây lấy từ tờ thông tin về bệnh dại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
WHO khuyến cáo gì sau khi bị cắn
Việc đầu tiên là rửa ngay vết cắn hoặc vết xước bằng nước và xà phòng, ít nhất 15 phút, rồi đi khám y tế ngay. Xử trí sau phơi nhiễm gồm ba bước: rửa kỹ vết thương, tiêm đủ liều vắc-xin dại cho người, và tiêm globulin miễn dịch dại hoặc kháng thể đơn dòng vào vết thương nếu có chỉ định.
Ảnh: Shixart1985, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Ba nhóm phơi nhiễm
WHO chia mức phơi nhiễm thành ba nhóm để quyết định xử trí:
Sơ đồ: QLPM tổng hợp từ tờ thông tin bệnh dại của WHO
- Nhóm I: chạm hoặc cho động vật ăn, liếm lên da lành. Chỉ rửa vùng tiếp xúc.
- Nhóm II: gặm da hở, trầy xước nhẹ không chảy máu. Cần rửa và tiêm vắc-xin ngay.
- Nhóm III: vết cắn hoặc xước xuyên qua da, nước bọt dính niêm mạc hoặc da tổn thương, tiếp xúc trực tiếp với dơi. Cần rửa, tiêm vắc-xin và tiêm globulin miễn dịch.
Khi đã có triệu chứng lâm sàng, bệnh dại gần như luôn tử vong. WHO ước tính khoảng 44.203 ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu (năm 2021), con số thực tế có thể cao hơn.
Phòng khám tư nhân nên chuẩn bị gì
Phòng khám không tiêm phòng dại không có nghĩa là đứng ngoài cuộc. Sáu việc dưới đây làm được ngay, không cần thêm thiết bị.
- Sơ cứu tại chỗ. Điều dưỡng biết rửa vết thương bằng nước và xà phòng ít nhất 15 phút; có sẵn xà phòng, nước sạch và dụng cụ rửa.
- Ghi đủ thông tin phơi nhiễm. Thời điểm bị cắn, loài vật, vị trí vết cắn, con vật còn sống hay đã chết, người bệnh đã tiêm dại trước đây chưa. Ghi vào bệnh án để nơi tiêm phòng tham khảo.
- Có sẵn địa chỉ chuyển tuyến. Cơ sở tiêm vắc-xin và huyết thanh dại gần nhất, số điện thoại, giờ làm việc. Dán bảng nội bộ ở quầy tiếp đón.
- Không khuyên người bệnh chờ quan sát con vật rồi mới đi tiêm khi chưa có hướng dẫn của cơ sở tiêm phòng. Loại phơi nhiễm và chỉ định tiêm do bác sĩ cơ sở đó đánh giá.
- Báo cáo theo quy định nếu ca bệnh thuộc diện báo cáo. Đối chiếu với Thông tư 15/2026/TT-BYT về báo cáo bệnh truyền nhiễm và Luật Phòng bệnh 114/2025/QH15.
- Xếp ưu tiên người có vết thương chảy máu, không bắt chờ theo số thứ tự. Cách tổ chức hàng đợi có trong bài quản lý hàng đợi phòng khám.
Ghi nhận vào hồ sơ ra sao
Thông tin phơi nhiễm và nơi chuyển tuyến chỉ có ích nếu tra lại được. Nếu phòng khám dùng phần mềm, nên có sẵn mục ghi nhận lượt khám và chuyển tuyến theo từng người bệnh. Luồng thu ngân, bác sĩ, cận lâm sàng, nhà thuốc của quanlyphongmach giữ toàn bộ lượt khám trong một hồ sơ; xem thêm các tính năng hoặc đăng ký dùng thử.
Bài này không phải hướng dẫn điều trị. Phác đồ cụ thể do bác sĩ và cơ sở tiêm phòng quyết định.
Nguồn
- Báo Sức khỏe & Đời sống, 09/11/2026: Chó thả rông cắn 9 người rồi chết, xét nghiệm phát hiện virus dại
- Tổ chức Y tế Thế giới: Rabies, fact sheet
Ảnh bìa: Worldwide Veterinary Service, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons (tệp LukeGambleMissionRabies.jpg)