Quản lý kho thuốc phòng khám: FEFO và cảnh báo cận date
Đăng ngày
Ban biên tập quanlyphongmach.com · Chịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp · Chính sách biên tập · Cập nhật ngày
FEFO là gì, đặt ngưỡng cận date ra sao và quy trình kiểm kê mười lăm phút mỗi tuần cho kho thuốc phòng khám.
Kho thuốc ở phòng khám thường nhỏ, nhưng sai sót thì không nhỏ. Hộp thuốc nằm cuối kệ quá hạn mà không ai thấy, hai lô cùng tên lẫn vào nhau, phát nhầm lô mới trước khi lô cũ hết hạn. Bài này đi qua nguyên tắc FEFO (hết hạn trước, xuất trước), cách đặt cảnh báo cận date và một quy trình kiểm kê đủ gọn để làm hằng tuần.
FEFO khác FIFO ở đâu
FIFO là nhập trước xuất trước. FEFO là lô nào hết hạn sớm hơn thì xuất trước, dù nhập sau. Hai cách giống nhau khi hàng nhập đều và hạn dùng tăng dần, nhưng thực tế hay lệch. Một đợt nhập sau có thể có hạn ngắn hơn đợt nhập trước, ví dụ khi nhà cung cấp xả hàng cận date. Xuất theo FIFO trong trường hợp đó thì lô hạn ngắn nằm lại và hết hạn trên kệ.
Để làm FEFO, mỗi hộp phải gắn với một lô và một hạn dùng. Sổ kho chỉ ghi tên thuốc và số lượng thì không làm được. Mỗi lần nhập cần ghi ba thứ: tên thuốc, số lô, hạn dùng.
Đặt ngưỡng cận date bao nhiêu ngày
Không có con số đúng cho mọi thuốc. Ngưỡng nên tính từ tốc độ bán của từng nhóm. Thuốc bán nhanh, một tháng hết cả lô, có thể để cảnh báo trước 30 ngày. Thuốc chuyên khoa bán chậm, vài tháng mới hết một hộp, cần báo sớm hơn để còn thời gian trả nhà cung cấp hoặc bán đẩy. Nhiều cơ sở chọn một mức chung 90 ngày để bắt đầu, sau đó chỉnh theo thực tế vài tháng đầu.
Khi một lô vào vùng cận date, có bốn lối xử lý: xếp lên đầu kệ để xuất trước, hỏi nhà cung cấp có nhận đổi trả không, giảm giá bán nếu pháp luật và chính sách của phòng khám cho phép, hoặc đưa vào danh sách chờ hủy nếu đã hết hạn. Lô đã hết hạn phải tách khỏi khu bán hàng ngay, ghi biên bản hủy có ngày và người ký. Đừng để lẫn với hàng còn dùng được.
Quy trình kiểm kê hằng tuần, mười lăm phút
- Chọn một nhóm thuốc mỗi tuần, ví dụ tuần này là kháng sinh, tuần sau là hạ sốt giảm đau, rồi xoay vòng. Kiểm hết kho trong một lần thì không ai làm nổi đều đặn.
- Với mỗi loại, đếm số hộp thực trên kệ, đọc số lô và hạn dùng trên hộp, so với số trong sổ hoặc phần mềm.
- Ghi chênh lệch ra giấy. Chưa sửa số liệu vội: hỏi xem có phiếu phát hay phiếu trả nào chưa nhập không.
- Sau khi tìm lý do, điều chỉnh bằng một dòng mới có ngày và lý do, đừng xóa dòng cũ. Sổ kho giữ được dấu vết thì sau này mới truy lại được ai lấy thuốc nào.
- Soạn danh sách thuốc dưới mức tồn tối thiểu và thuốc cận date, gửi người phụ trách nhập hàng.
Ảnh: Zalasem1, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Một thuốc, nhiều mã số thuế
Phòng khám có hai hộ kinh doanh, một khám bệnh và một quầy thuốc, thì kho thuốc thuộc hộ nào cần rõ ràng. Mỗi lô thuộc đúng một mã số thuế, và khi chuyển thuốc giữa hai hộ phải có chứng từ chuyển, đừng chỉ nhặt hộp từ kệ này sang kệ kia. Nếu không, tồn kho theo sổ của từng hộ sẽ lệch nhau và sổ doanh thu cũng khó khớp.
Những lỗi hay gặp
- Nhập hàng nhưng không ghi hạn dùng, vì "để lát nhập sau".
- Nhiều lô cùng tên thuốc xếp chung một ô, không phân biệt được lô nào hết hạn sớm.
- Trả hàng cho nhà cung cấp mà không có phiếu, tồn trong sổ vẫn còn.
- Kiểm kê một lần cuối năm. Đến lúc đó chênh lệch đã chồng nhiều tháng, không còn truy ra nguyên nhân.
- Sửa thẳng số tồn mà không ghi lý do.
Phần mềm làm được gì
Phần mềm quản lý phòng khám như quanlyphongmach theo dõi tồn theo lô và mã số thuế, gợi ý lô xuất theo FEFO khi phát thuốc, báo cận date theo số ngày bạn đặt (mặc định 90 ngày) và báo thuốc dưới mức tồn tối thiểu. Phần mềm có chức năng đối chiếu tồn với biến động kho, và liệt kê chênh lệch để người dùng tự xem lại. Giấy tờ hủy thuốc hết hạn và biên bản vẫn do phòng khám lập.
Bài liên quan
Cuối năm là lúc nên kiểm kê toàn kho một lần: xem kiểm kê thuốc phòng khám cuối năm để có quy trình từng bước, và hoàn tiền, hủy phiếu thu phòng khám khi thuốc trả lại làm lệch sổ quỹ. Về sổ sách và đối chiếu cuối ngày, xem Sổ sách phòng khám hộ kinh doanh theo Thông tư 152/2025. Về kê đơn điện tử và việc phát thuốc theo đơn, xem Thông tư 26/2025/TT-BYT. Về hóa đơn khi bán thuốc, xem Hóa đơn điện tử hộ kinh doanh theo Nghị định 70/2025.
Ảnh bìa: Mattes, Public domain, Wikimedia Commons