Cấp cứu ngoại viện từ 1/11: phòng khám cần chuẩn bị gì
Đăng ngày
Ban biên tập quanlyphongmach.com · Chịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp · Chính sách biên tập
Thông tư 42/2026/TT-BYT có hiệu lực từ 1/11/2026: tổng đài 113 tiếp nhận và điều phối cấp cứu ngoại viện. Phòng khám nên rà quy trình xử trí cấp cứu tại chỗ ra sao.
Ngày 1/11/2026, Thông tư 42/2026/TT-BYT của Bộ Y tế bắt đầu có hiệu lực. Báo chí trong hai ngày qua tập trung vào một điểm mà người dân quan tâm: cuộc gọi xin hỗ trợ y tế qua số 113 giờ được chuyển cho nhân viên y tế trực tại tổng đài. Với chủ phòng khám, câu hỏi thực tế hơn là: văn bản này có đổi gì trong cách phòng khám xử trí ca cấp cứu xảy ra ngay tại phòng khám không?
Câu trả lời ngắn là chưa có quy định riêng nào cho phòng khám tư nhân trong những tóm tắt đã công bố. Nhưng thông tư thay đổi cách hệ thống cấp cứu ngoại viện vận hành, và phòng khám là một mắt xích mà xe cứu thương có thể đến đón người bệnh từ đó hoặc đưa người bệnh tới. Bài này tóm tắt điều đã biết và gợi ý những việc nên rà lại.
Thông tư quy định gì
Theo Báo Sức khỏe và Đời sống, thông tư do Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà ký ngày 31/10/2026 và có hiệu lực từ 1/11/2026. Văn bản quy định quy trình tiếp nhận, xử lý thông tin và điều phối cấp cứu ngoại viện, cùng trách nhiệm phối hợp của cơ sở y tế và các cơ quan liên quan.
Những điểm chính theo bản tin này:
Mọi đề nghị hỗ trợ y tế gọi đến 113 được chuyển cho nhân viên y tế trực tại tổng đài 113, đặt ở Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an cấp tỉnh, thành phố. Nhân viên xác nhận nhu cầu của người gọi, nếu cần cấp cứu thì phân loại tình trạng người bệnh và mức độ khẩn cấp.
Sau đó nhân viên ra lệnh điều động tới cơ sở cấp cứu ngoại viện phù hợp, ưu tiên nơi có thể đến hiện trường nhanh. Lệnh có thể bằng lời, bằng văn bản hoặc hình thức khác theo quy định pháp luật. Nhân viên theo dõi, phối hợp với kíp cấp cứu để chọn nơi tiếp nhận dựa trên tình trạng người bệnh, nhu cầu chuyên khoa, khả năng tiếp nhận và điều kiện vận chuyển.
Kíp cấp cứu đến hiện trường kịp thời, sơ cứu và chăm sóc trong phạm vi chuyên môn được phê duyệt, chọn cơ sở tiếp nhận, báo trước để cơ sở chuẩn bị và cập nhật cho 113. Nếu tình trạng vượt khả năng thì đề nghị hỗ trợ qua 113. Sau khi bàn giao người bệnh, kíp thông báo kết thúc nhiệm vụ.
Ảnh: Ypy31, Public domain, Wikimedia Commons
Cơ sở khám chữa bệnh tiếp nhận phải làm gì
Theo cùng bản tin, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tiếp nhận người bệnh phải tiếp nhận và điều trị theo pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh. Nếu có ca cấp cứu khác hoặc bất khả kháng khiến không nhận được người bệnh theo kế hoạch, cơ sở phải cập nhật cho 113. Cơ sở phải lập bộ phận tiếp nhận thông tin cấp cứu ngoại viện hoạt động 24/7, chuẩn bị nhân lực, giường, thuốc, trang thiết bị, đồng thời cập nhật tình trạng sẵn sàng và cung cấp dữ liệu phản hồi cho thống kê, báo cáo.
Đây là nghĩa vụ của cơ sở tiếp nhận cấp cứu. Các tóm tắt tôi đọc không nói rõ phòng khám ngoại trú nhỏ có thuộc nhóm này hay không, và cũng không nêu chế tài. Điều này cần được hiểu theo đúng phạm vi giấy phép của từng cơ sở. Nếu phòng khám của bạn không đăng ký cấp cứu, nhiều khả năng nghĩa vụ 24/7 không áp dụng, nhưng bạn nên hỏi Sở Y tế địa phương cho chắc.
Lộ trình
Các địa phương có hai mốc. Trước 1/1/2027, rà soát xong và lập danh sách cơ sở, phương tiện cấp cứu ngoại viện đủ điều kiện, công bố trên cổng thông tin của tỉnh, thành phố. Trước 1/7/2027, hoàn thành rà soát nhân sự trực 113 cùng cơ quan công an và đầu tư, nâng cấp hạ tầng, phương tiện, thiết bị để cơ sở tham gia hệ thống điều phối. Vướng mắc gửi về Cục Quản lý Khám, chữa bệnh của Bộ Y tế.
Về số 115, theo Soha, 115 vẫn được duy trì. Bài báo hướng dẫn người dân gọi 115 với các tình huống như bất tỉnh, ngừng thở, khó thở nặng, nghi nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, co giật kéo dài, chảy máu nhiều, tai nạn, điện giật, đuối nước, bỏng nặng. Gọi 113 khi có nguy cơ an ninh, 114 khi cháy nổ hoặc cứu nạn. Một số báo nhắc đến chủ trương hợp nhất các đầu số, nhưng các nguồn tôi đọc chưa thống nhất đó là quy định đang áp dụng hay mới là đề xuất, nên bài này không dựa vào nội dung đó.
Những việc phòng khám nên rà lại
Đây là gợi ý quản lý, không phải hướng dẫn chuyên môn y khoa. Quy trình xử trí cụ thể cần do bác sĩ phụ trách phòng khám quyết định.
- Có quy trình viết ra cho trường hợp người bệnh trở nặng tại phòng khám: ai là người đánh giá, ai gọi cấp cứu, ai ở lại với người bệnh, ai đón xe ở cửa.
- Dán số điện thoại cấp cứu cần gọi ở quầy lễ tân và phòng khám, gồm 115 và 113, cùng số của bệnh viện gần nhất mà phòng khám hay chuyển.
- Khi gọi, nhân viên cần nói rõ địa chỉ, mốc dễ nhận biết, số người bệnh, tình trạng chính. Nên tập trước bằng một ca giả định.
- Lối đi cho băng ca: hành lang, cầu thang, thang máy có đủ rộng không, cửa có bị chặn bởi xe máy khách không.
- Có sẵn bản tóm tắt hồ sơ để giao cho kíp cấp cứu: tuổi, giới, dị ứng thuốc đã biết, thuốc đã dùng tại phòng khám, thời điểm. Chỉ chia sẻ lượng thông tin cần thiết cho việc cấp cứu, vì tình trạng sức khỏe là dữ liệu cá nhân nhạy cảm.
- Ghi lại diễn biến ca cấp cứu trong hồ sơ ngay sau đó, với giờ gọi, giờ xe đến, giờ bàn giao.
- Họp nhân viên ngắn mỗi quý để diễn tập, đặc biệt với nhân viên mới.
Phần hồ sơ ở mục 5 và 6 là chỗ phần mềm giúp được. Nếu bệnh án nằm trong hệ thống, lễ tân hoặc điều dưỡng in nhanh được tóm tắt thay vì lục sổ. Bạn có thể xem cách phòng khám chuẩn bị cho hồ sơ điện tử ở bài bệnh án điện tử phòng khám hạn 31/12/2026 và các việc cần chuẩn bị khi cơ quan quản lý kiểm tra ở bài Bộ Y tế kiểm tra đột xuất phòng khám tư.
Cách theo dõi tiếp
Trong vài tháng tới, Sở Y tế các tỉnh sẽ lập danh sách cơ sở đủ điều kiện và có thể gửi văn bản hướng dẫn. Chủ phòng khám nên theo dõi trang của Sở Y tế địa phương và hỏi trực tiếp khi nhận thông báo. Với hệ thống phần mềm quản lý phòng khám như quanlyphongmach.com, nếu sau này có yêu cầu kết nối hoặc báo cáo dữ liệu cấp cứu, nhà phát triển cần chờ hướng dẫn kỹ thuật chính thức trước khi làm.
Nguồn
- Báo Sức khỏe và Đời sống, 1/11/2026: nội dung và lộ trình của Thông tư 42/2026/TT-BYT.
- Soha, 2/11/2026: vai trò của 113, 115, 114.
Tôi chưa đối chiếu được toàn văn thông tư, nên các chi tiết trên là theo báo chí. Hãy kiểm tra lại văn bản gốc trước khi áp dụng.
Ảnh: SwarmCheng, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Ảnh bìa: Ypy31, Public domain, Wikimedia Commons