Luật 91/2025/QH15

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025: phòng khám cần làm gì

Đăng ngày

Ban biên tập quanlyphongmach.com · Chịu trách nhiệm nội dung: DS. Nguyễn Đăng Điệp · Chính sách biên tập · Cập nhật ngày

Số hiệu
91/2025/QH15
Loại văn bản
Luật
Cơ quan ban hành
Quốc hội
Ngày ban hành
26/06/2025
Ngày hiệu lực
01/01/2026
Tình trạng
Còn hiệu lực

Luật 91/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026: đồng ý của người bệnh, thông báo vi phạm trong 72 giờ và những việc phòng khám hộ kinh doanh phải làm.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 do Quốc hội thông qua ngày 26/6/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Luật gồm 39 điều. Với phòng khám, điều đáng chú ý nhất là bệnh án, đơn thuốc và kết quả cận lâm sàng đều là dữ liệu về sức khỏe của người bệnh, nên mọi khâu thu thập, lưu trữ, chia sẻ đều nằm trong phạm vi của luật.

Tóm tắt

Luật chia dữ liệu cá nhân thành hai nhóm: dữ liệu cơ bản và dữ liệu nhạy cảm. Danh mục cụ thể của từng nhóm do Chính phủ ban hành (Điều 2). Nghị định 13/2023/NĐ-CP trước đây từng ghi rõ "tình trạng sức khỏe và đời tư được ghi trong hồ sơ bệnh án" là dữ liệu nhạy cảm. Theo các bài tổng hợp, Nghị định 356/2025/NĐ-CP (ký ngày 31/12/2025, có hiệu lực từ 01/01/2026) hướng dẫn luật và thay Nghị định 13/2023. Danh mục nhạy cảm trong nghị định mới có điều chỉnh, nên chủ phòng khám cần đọc lại danh mục đó. Cách an toàn là coi toàn bộ hồ sơ khám, bệnh án và kết quả xét nghiệm là dữ liệu nhạy cảm.

Luật cũng có một điều riêng cho thông tin sức khỏe (Điều 26): thu thập và xử lý phải có sự đồng ý của người bệnh, trừ các trường hợp luật cho phép xử lý không cần đồng ý.

Phạm vi áp dụng

Luật áp dụng cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có xử lý dữ liệu cá nhân. Một phòng khám hộ kinh doanh ghi tên, số điện thoại, ngày sinh, chẩn đoán và đơn thuốc của người bệnh là đang xử lý dữ liệu cá nhân, dù quy mô nhỏ. Phòng khám thuê phần mềm hoặc lưu dữ liệu trên máy chủ của bên khác thì phần mềm và nhà cung cấp cũng là một mắt xích trong chuỗi xử lý.

Những điều khoản chủ phòng khám nên đọc kỹ

Đồng ý của người bệnh (Điều 9). Sự đồng ý chỉ có hiệu lực khi người bệnh tự nguyện và biết rõ loại dữ liệu nào được xử lý, mục đích gì, ai là bên kiểm soát, và quyền, nghĩa vụ của mình. Đồng ý phải thể hiện rõ ràng, có thể in hoặc sao chép thành văn bản (kể cả dạng điện tử). Mỗi mục đích cần một sự đồng ý riêng, không được bắt đồng ý mục đích khác làm điều kiện đi kèm, và sự im lặng không được coi là đồng ý.

Rút lại đồng ý, hạn chế xử lý (Điều 10). Người bệnh có quyền yêu cầu rút lại đồng ý hoặc hạn chế xử lý khi nghi ngờ phạm vi, mục đích hay độ chính xác của dữ liệu. Yêu cầu được lập thành văn bản, kể cả điện tử, và có ngoại lệ theo Điều 19.

Xử lý không cần đồng ý (Điều 19). Một ngoại lệ liên quan trực tiếp đến phòng khám là cấp cứu: để bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người bệnh hoặc người khác trong trường hợp cấp bách thì được xử lý không cần đồng ý trước. Bên xử lý có trách nhiệm chứng minh đó đúng là trường hợp cấp bách.

Thông tin sức khỏe (Điều 26). Cơ sở hoạt động trong lĩnh vực sức khỏe không cung cấp dữ liệu cá nhân cho bên thứ ba là tổ chức chăm sóc sức khỏe hoặc bảo hiểm (sức khỏe, nhân thọ), trừ khi người bệnh yêu cầu bằng văn bản hoặc thuộc trường hợp cấp bách nêu ở Điều 19. Nhà phát triển ứng dụng y tế cũng phải tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Xóa, hủy dữ liệu (Điều 14). Dữ liệu phải được xóa hoặc hủy khi người bệnh yêu cầu và chấp nhận rủi ro, khi đã xong mục đích xử lý, hoặc khi hết thời hạn lưu trữ theo quy định. Với hồ sơ bệnh án, thời hạn lưu trữ do pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh quy định, nên không xóa theo cảm tính.

Thông báo vi phạm (Điều 23). Khi phát hiện vi phạm có thể gây hại đến an ninh, trật tự hoặc xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của người bệnh, bên kiểm soát phải thông báo cho cơ quan chuyên trách bảo vệ dữ liệu cá nhân chậm nhất 72 giờ kể từ khi phát hiện, đồng thời lập biên bản xác nhận. Nếu là bên xử lý (ví dụ nhà cung cấp phần mềm) phát hiện thì phải thông báo kịp thời cho bên kiểm soát.

Hộ kinh doanh có được miễn không (Điều 38). Luật cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ không phải thực hiện Điều 21 (đánh giá tác động xử lý dữ liệu, nộp hồ sơ trong 60 ngày kể từ ngày bắt đầu xử lý), Điều 22 (cập nhật hồ sơ, định kỳ 6 tháng khi có thay đổi) và khoản 2 Điều 33 (chỉ định nhân sự hoặc thuê dịch vụ bảo vệ dữ liệu). Miễn này có ngoại lệ: hộ kinh doanh trực tiếp xử lý dữ liệu cá nhân nhạy cảm hoặc xử lý dữ liệu của số lượng lớn người thì không được miễn. Phòng khám ghi bệnh án thuộc nhóm trực tiếp xử lý dữ liệu sức khỏe, nên nhiều khả năng nằm ngoài diện miễn. Mức "số lượng lớn" và cách tính do nghị định hướng dẫn, chủ phòng khám nên hỏi Sở Y tế hoặc luật sư trước khi kết luận.

Mức xử lý (Điều 8). Vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, và phải bồi thường nếu gây thiệt hại. Mức phạt tiền tối đa với hành vi vi phạm thông thường là 3 tỷ đồng đối với tổ chức; cá nhân thực hiện cùng hành vi bị phạt tối đa bằng một nửa mức đó. Mua bán dữ liệu cá nhân bị phạt đến 10 lần khoản thu có được, và chuyển dữ liệu xuyên biên giới sai quy định bị phạt đến 5% doanh thu năm trước.

Checklist cho phòng khám

  1. Lập danh sách dữ liệu bạn đang giữ: sổ khám, bệnh án giấy, file Excel, ảnh chụp đơn, tin nhắn Zalo với người bệnh, phần mềm.
  2. Soạn một mẫu thông báo và đồng ý ngắn, ghi rõ thu thập dữ liệu gì, để làm gì, ai giữ, người bệnh có quyền gì. Cho người bệnh ký hoặc xác nhận điện tử, và lưu lại bằng chứng.
  3. Tách mục đích: dữ liệu để khám bệnh khác với dữ liệu để nhắn tin chăm sóc hoặc quảng cáo. Mục đích sau cần đồng ý riêng.
  4. Phân quyền: lễ tân, thu ngân, bác sĩ, nhà thuốc chỉ thấy phần cần cho việc của mình. Mỗi người một tài khoản riêng.
  5. Không gửi bệnh án qua nhóm chat chung. Không chụp màn hình hồ sơ bệnh nhân gửi cho người ngoài phòng khám.
  6. Hỏi nhà cung cấp phần mềm: dữ liệu lưu ở đâu, có sao lưu không, có nhật ký ai xem hồ sơ nào không, khi có sự cố họ báo bạn trong bao lâu.
  7. Ghi sẵn quy trình khi lộ hoặc mất dữ liệu: ai quyết định, báo ai, lập biên bản ra sao, trong 72 giờ.
  8. Đặt thời hạn lưu và cách hủy cho từng loại hồ sơ, dựa trên quy định về lưu trữ bệnh án.
  9. Mỗi năm kiểm tra lại một lần: tài khoản của nhân viên đã nghỉ đã khóa chưa, máy cũ đã xóa dữ liệu chưa.

Hiệu lực và chuyển tiếp

Luật có hiệu lực từ 01/01/2026. Điều 39 cho biết hoạt động xử lý dữ liệu đã được người bệnh đồng ý hoặc đã có thỏa thuận theo Nghị định 13/2023/NĐ-CP trước ngày luật có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện, không phải xin đồng ý lại. Các lần thu thập mới nên làm theo mẫu đồng ý đáp ứng Điều 9.

Văn bản liên quan

Phần mềm cho phòng khám như quanlyphongmach cũng là một bên xử lý dữ liệu trong chuỗi này, nên những câu hỏi ở mục 6 của checklist nên đặt cho bất kỳ nhà cung cấp nào bạn dùng.

Nguồn

Số hiệu, ngày thông qua, hiệu lực và nội dung các điều được trích theo bản toàn văn Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đăng trên hethongphapluat.com (vbpl.vn và thuvienphapluat.vn chặn truy cập tự động nên dùng bản sao này), đối chiếu thêm với luatvietnam.vn. Thông tin về Nghị định 356/2025/NĐ-CP (ngày ký, hiệu lực, việc thay Nghị định 13/2023) lấy từ các bài tổng hợp như luatvietnam.vn và Apolat Legal, chưa đối chiếu với bản gốc trên Công báo. Bài này không thay cho tư vấn pháp lý.


Ảnh bìa: Daniel Sone, Public domain (National Cancer Institute), Wikimedia Commons